Γιατί όχι πίσω στην δραχμή;

Από: www.aixmi.gr

Το μοναδικό θύμα της κρίσης, μεταξύ των συμβόλων και των θεσμών της Ευρώπης, είναι αδιαμφισβήτητα το ευρώ. Πιέζεται, κλυδωνίζεται, απειλείται.Πόσο πιθανή είναι, όμως, η κατάρρευσή του; Και πόσο τραγικές συνέπειες θα παράξει αν -και όταν- κατακρημνιστεί;

Ενα «γράδο» -σημαντικό, πιστεύω- είναι οι ίδιοι οι ευρωπαίοι πολίτες. Τί πιστεύουν; Παραδόξως δεν δείχνουν να προβληματίζονται ιδιαίτερα από τα σενάρια εκφοβισμού και «τραγικοποιήσης» της κατάστασης, στην οποία ενδέχεται να περιέλθει η πολύπαθη Ευρώπη, στην περίπτωση που επέλθει το «μοιραίο».

Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας: αν, τελικά, δεν γίνει τίποτα απο όλα αυτά που προμηνύονται σε περίπτωση που;

Αν η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα, στη δραχμή, το φράγκο, το μάρκο, που αρκετοί αναπολούν με νοσταλγία, γίνει με πολύ πιο ομαλό τρόπο; Γιατί το αποκλείουμε, δηλαδή; Για την ιστορία, θυμίζω ότι δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος, το 57% των Ευρωπαίων σε 11 χώρες της Ένωσης έχει αρνητική γνώμη για το ευρώ, σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιούνιο.

Πιο πρόσφατα, τον Σεπτέμβριο, στη Γαλλία των ευρωπαϊστών, το 60% των δήλωσε δυσαρεστημένο απο το κοινό νόμισμα, ενώ στη γειτονική Γερμανία -που εχει επωφεληθεί περισσότερο απο το ευρώ- το 49% των πολιτών δηλώνει ότι επιθυμεί
την επιστροφή στο  Deutsch Μark. ( Δημοσκόπηση Bild 27/12/2010).

Ποιός θέλει στ’ αλήθεια, λοιπόν, το ευρώ; Και πόσο σίγουρο είναι ότι το τέλος του θα σημάνει το τέλος του κόσμου και όχι το τέλος ενός προχειροφτιαγμένου -απο ανεπαρκείς τεχνοκράτες- ενιαίου νομίσματος, το  οποίο εξελίχθηκε γρήγορα σε εφιάλτη για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα με τα γυάλινα θεμέλια; Αναζητώντας απάντηση στην εικαζόμενη «συντέλεια», διάβασα μια ενδιαφέρουσα αναφορά του γερμανικού ινστιτούτου ευρωπαϊκής προσέγγισης που έγινε το 1999 από τρεις ερευνητές- οικονομολόγους του κέντρου μελετών για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση του Πανεπιστημίου της Βόνης, με θέμα τη «νομισματική διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας».

Οι τρεις οικονομολόγοι προσπερνούν το γεγονός ότι η ομαλή διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας το 1992 είχε πολιτικούς λόγους και ερευνούν δύο σημαντικά ζητήματα: Αν η πρώην ένωση αποτελούσε μια ανώτερη νομισματική ζώνη (ΑΝΖ) και αν είχε νόημα η επαναφορά στα εθνικά νομίσματα . Οι παράγοντες που  καθορίζουν μια ΑΝΖ είναι: ο κεντρικός προϋπολογισμός, η διακίνηση εργαζομένων και η μακροοικονομική σύγκλιση . Οι απαντήσεις που δίνονται στην αναφορά είναι δυσάρεστες για τους υποστηρικτές του ενιαίου νομίσματος.

Εν συντομία, σε μια χώρα που υπήρξε ενωμένη επί 70 ολόκληρα χρόνια, ούτε ο κοινός προϋπολογισμός, ούτε και η κοινή διακυβέρνηση επέτρεψαν στη Σλοβακία και στη Δημοκρατία της Τσεχίας να θεμελιώσουν αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν μια ΑΝΖ.

Η διακίνηση εργαζομένων μεταξύ των δύο τμημάτων της Τσεχοσλοβακίας ήταν πολύ μικρή παρά τις σημαντικές μισθολογικές διαφορές που θα μπορούσαν να την ενθαρρύνουν, ενώ ποτέ όλα αυτά τα χρόνια δεν υπήρξε σύγκλιση καθώς δεν υπήρξε ουσιαστική προσέγγιση των δύο οικονομιών. Συμπέρασμα: το παράδειγμα της πρώην Τσεχοσλοβακίας αποδεικνύει, ίσως, ότι αυτό που δεν έγινε δυνατό επί πολλές δεκαετίες με ένα ισχυρό κράτος σε μια μικρή περιοχή είναι σχεδόν αδύνατο να πραγματοποιηθεί σε τόσο μεγάλη και ετερόκλητη επικράτεια, όπως είναι η Ευρωζώνη.

Αλλο συμπέρασμα που βγάζει κανείς διαβάζοντας την αναφορά,  είναι ότι ενδεχομένως η ιστορία του ενιαίου νομίσματος να είναι μια τυχαία περιπέτεια!

Τέλος, υπολογίζοντας το κοινωνικό-οικονομικό κόστος της πολιτικής και νομισματικής διάσπασης της Τσεχοσλοβακίας, οι οικονομολόγοι , τη στιγμή που η ΕΕ κατευθυνόταν ολοταχώς προς τη δημιουργία του ευρώ, καταλήγουν στη διαπίστωση ότι μια έξοδος απο την Ευρωζώνη δεν θα ήταν ούτε περίπλοκη αλλά… ούτε και ακριβή!